АЁЛЛАР БЕКАТИ Comments

by: Erkinoy

Sun, 28 May 2006 17:19:36 +0100

Meni shuni aytmoqchimanki, men ham O’zbekistonga bormaganimga ancha yil bo’lib qoldi. Men Ovrupaga o’qishga kelishimdan oldin meni hamkasabam universitetda domla Vasira opani bir marta uyiga borganda, uni va 4 farzandini yeb ichishini ko’rib yoqamni ushlagandaman. Ularni dasturhonida qora undan bulgan va bir qandaydir yog’ga qovurilgan peroshki deb atasam bo’ladimi va choy qayda deysiz qaynatilgan suv ichib o’tirishgan ekan. Lekin o’sha paytlarda o’zimni ham ahvolim unikidan ortiq emas edi. Biz oilamiz bilan shunday darajaga tushganmizki!, uyda hudi urish paytlaridagidek qora nonni yuqa kesib kuniga 50 gram desam bo’ladimi har qaysimiz istemol qilganmiz bir necha oy davomida. Bahor kelib yaqinlashganda esa qon kamligim tufayli o’tirgan joyimda uhlab qoladigan odat chiqargandim. Bir tomondan dodingizni kimga aytishni bilmaysiz va uyalasiz. Odamlar sizga boshqa bir nazar tashladi sizni zaifligingizni bilishsa. O’sha paytlarda men ham dars berardm, lekin olgan oyligim hatto yo’l kiramga ham yetmasdi. Endi o’zingiz bir o’ylab ko’ring, o’qimishli va bir necha ilmiy ishlar yozgan insonni uyidagi ahvol shu darajada nochor bo’lsa bundan boshqa milionlab oddiy o’zbeklarning holini ko’z oldingizga keltiring. Hamma mamlakatlar tarixida aniq bir narsa va fakt shuki, ziyolilari ho’rlangan, qadrlanmagan va qirilgan mamlakat hech qachon rivoj topmagan na qaddini ko’taraolgan na iqtisodiy, na madaniy, na siyosiy tomondan.
Meni bilishimcha barcha rivojlangan mamlakatlarda ziyolilar sinfi qadrlanadi. Chunki ular ziyo - bilim, nur, yangilik, rivojlanish, toza g’oyalar olib kelishadi va mamlakat shu tufayli oldinga siljib rivojlanadi.
Nega hozir O’zbekistonni, uni barcha boyliklarini va o’zbeklarni taqdirini boshqarib turgan hukumat ziyoliylarni bunchalik ho’rlab, shunday og’ir ahvolga solib qo’yibdi?

by: Malika

Thu, 25 May 2006 16:25:07 +0100

G’arb mamlakatlarida egizaklar xaqiqatdan ham kup tug’iladi, bunga sabablardan biri - sunniy ravishda homila bo’lish usulidir (tabiiy yo’l bilan homilador bo’la olmagan ayollar bachchadoniga embrion solish usuli bilan). Chunki ayolga bir emas, bir necha embrion solishar ekan, va odatda ikki yoki uch embrion hayot topib bolaga etishar ekan.

Boshqa bir tomondan, egizaklarni tug’ish juda xavfli, va Amerikada bunday homilador ayollarga haddan tashqar axamiyat beriladi.

Egizaklar kupincha vaqtidan oldin tug’ilishadi, va shuning uchun ham kichkinaligida ko’p kasaliklarga chalinishi mumkin.

by: Malika

Wed, 24 May 2006 17:34:15 +0100

Dilbarhon,
sizning maslahatingiz uchun rahmat, lekin biz oldingi qarorimizni o’zgartirmaymiz.
Mening farzim - o’g'limni sog’ salomatligini hamma narsadan oldin qo’yish. Pediatorimning aytishicha o’g'limni sunnat qilish kerak emas va keyinchalik bunga hech qanday zarurat bo’lmaydi. Yana bir narsani aytib o’tishim mumkin - tadqiqot bilan tasdiqlangan factlar bo’yicha sunnat qilingan erkaklar jinsiy aloqadan kamroq zavqlanadi.

Menimcha o’g'lim katta bo’lganda sunnat qilmaganimiz uchun bizga rahmat aytadi.

by: Dilbar

Tue, 23 May 2006 07:00:34 +0100

Malikahon men sizninhgfikringizga mutlaqo qo’shilmayman. Mening turmush o’rtogim ham Musulmon emas lekin o’glimizni bir yarim yoshidayoq sunnat qildirdik,bu erimning fikri edi chunki u haligacha ota-onasini kechira olmaydi o’z vaqtida sunnat qildirmagani uchun.Hozir esa yoshi 30 da sunnat qildirishga yuragi dov bermayapti.
Sizga maslahatim vaqtni zoya qilmay sunnat qildiring bu sizning farzingiz…

by: Malika

Sun, 21 May 2006 16:38:33 +0100

Shohida,
men qanday qilib o’g'limga yolg’on gapirgan bulaman? Aksincha, unga faqat rost gapiraman, va rost gapirishni o’rgataman. Din to’g'risida o’rgatish faqat foydali deb o’ylayman, lekin din to’g'risida biz rost deb o’ylagan narsani o’rgatamiz, ya’ni, factlarga, tarihga asoslangan holda. O’g'lim kitoblar orqali din to’g'risida o’rganadi degan umiddaman. Men unga injil va kur’on kitoblarini o’qishga undayman (sal kattaroq bo’lganda). Va barcha ma’lumotga ega bo’lib, keyin bir qarorga kelishini istayman.

Agar siz meni nasroniy diniga o’tgan deb o’ylasangiz, yanglishasiz. Men o’zimni ateist deb hisoblayman. Lekin odamlar u yoki bu dinga munosib bo’lishiga huquqi bor va bunday huquqlarini hurmat qilinish kerak. Men boshqalar dindor yoki dinsiz bo’lish istagini hurmat qilaman.

Shoiraning SPID to’g'risidagi gapiga esa afsus qo’shilmayman. Sunnat qilingan erkaklar orasida SPIDga chalinish 65% foizga kamroq bo’lishi mumkin, lekin sunnat qilishning o’zi ekraklarning SPID va boshqa jinsiy kasalliklardan 100% saqlamaydi. Demak, uylanmagan erkaklar jinsiy aloqada bo’lganda, baribir ham prezervativdan foydalanishi shart. Lekin, Shoira eri bilan maslahat qilib, sunnat qilishdan oldin bu masalani jiddiy o’ylab ko’rganini juda ham olqishlayman. Qani edi, hamma ham shunday qilsa.
Yana bir narsani aytib o’tmoqchiman - bunday javoblardan juda hursandman, kuproq baxs o’tkazilishning tarafdoriman.

by: Erkinoy

Sun, 21 May 2006 14:33:26 +0100

Menimcha bu masalalaga yechim topish juda murakkabdir. Erkaklarni ayollarni urishi umaman bu primitif, hayvoniy, nochorlik, ongsizlik, ahmaoqlik, ayel kishiga nisbatan kuchsizligidan dalolat beradigan alomatlardan biridir. Menimcha O’zbekistonda bundan keyin ham bu holatni oldini olish qiyin bo’ladi:
Chunki O’zbekistonda ayniqsa hozirgi paytda kambag’alchilikni, nohaqlikni, ishtimoiy sinflar orasida ayniqsa boy va kambag’al orasida farqni kuchayshi tufayli hayet shavqatsizlashib va vahshiylashmoqda.
Yana boshqa sabab: bizni O’zbekistondagi ko’pchilik oylalarda asosan ota onalar o’z farzandlarini taqdirini o’zlari hal qilishadi. Ular umuman o’zlarini farzndlarini shahsiyatini yo qiz bo’lsin yo o’g'il bo’lsin o’zlari bilmagan holda poymol qiladilar. O’zlarii tanlagan qizni olib berishadi yoki o’zlari yoqtirgan oilaga o’z qizlarini turmushga berishadi. Eng achinarlisi shuki yoshlar bir birini ichki dunyosini, tabiatini, o’zlariga hos hislatlarini yahshi bilmasdan turib turmush qurishga majburdirlar. Bu esa albatta turmushni yahshi bo’lmasligiga sabab bo’ladi. Undan tashqari kelin va kuyov yosh va mustaqil o’z fikrga ega bo’lmaganligi tufayli. Ota-onalarni, uka va singillarni kelin va kuyov munosabatlariga aralishidir.
Qisqasi shuni aytmoqchimanki har qiz yoki yigit qo’lidan kelganicha:
1. Bilim olishishi, kasbga ega bo’lishi
2.Mustaqil bo’lishi, umuman mustaqil fikrga ega bo’lishi
3.Chet tillarni o’rganishi: ingliz, olmon, fransuz, yepon umamn rivojlangan mamlakatlar tilda bemamalol suhbatlasha oladigan bo’lishi.
4.Chet yevropa mamlakatlariga sayohat qilishi va o’qib ishlashi, u yerlardagi odamlar hayotini, mamlakat tizimini, dunyoqarashini o’rganiz lozimdir. Bilmasdan turib shoshilib o’ylamasdan boshqa millatlar va madaniyatlar haqida noto’g'ri fikr chiqarmaslikdir.
Nega buncha aql o’gtayapdi deb hayron bo’lib ajablanmang iltimos.
Bitta qadimda ota bobolarimizdan qolgan o’git bor,
Handakdagi suv bir joyda turib sasib yomon hid chiqarishni boshlagandan keyin uni isiga chiday olmay odamlar o’zini undan olib qochadilar.
Dengizdagi suv esa u har doim harakatda shovullab oqib to’lqinlanib inson qalbiga orom bag’ishlab insonlarni o’ziga jalb qiladi.
Biz ham insonlar huddi shundaymiz agar bir joyda qoqilib, ilojsizlikdan qamalib qolsak shunday bo’lamaiz.
5.Ayniqsa ayellar, yosh bo’lajak kelinchaklar erkak kishiga nisbatan iqtisodiy tarafdan tobe bo’lib qolmaslik kerak. Bunday vaziyatda erkak kishi albatta o’zidan ketib qolishi hech gap emas.
Men shuni eslatib o’tishim kerakki ayellarni urish bu faqat O’zbekistonda emas, balki Yevropa mamlakatlarda ham uchraydi. Yevropada mamlaktlarida turmush o’rtog’i tomonidan ho’rlangan, boradigan joyi yo’q ayollarni qabul qilib olish uchun mahsus markazlar mavjuddir.
_Chin ko’ngildan Erkinoy.

by: Shohida

Sun, 21 May 2006 00:07:02 +0100

Malika demak uglizga yolgon gapirishga tayyorsiz, shundaymi? Mani nazarimda bolaga din haqida malumot berib borish foydadan holi emas. Chunki usha SSSR davrida katta bulib uyda dindan uzoqroqmi va yoda dinda bulsa ham unchalik etibor bulmagandanmi kupchilikda din haqida aniq bir tushuncha yoq. ularni istagan dinga va istagan oqimga solish mumkin. Yaqinda men shunday bulib dinini uzgartirganlar bilan suhbatlashib qoldim. Menga ayon bulgani ularda hattoki hoqigi dinlari haqida ham aniq taniq bir tushuncha yoq. ular faqat juda qattiq ishonishadi holos. oddiy va jun savollar ularni uylantirib quyadi. Meni nimaga islomni tashlab nasroniy bulishga qaror qildinglar, nimaga islomda uzinga ollohdan yordam suramadinglar deganimda ular bizda ayollarni islomga urgatishmagan. Nasroniylikda olloh hammani bir hil sevadi deb javob berishdi. bunga agar islomni yoki nasroniylikni bilmaydigan odam albatta ishonadi (yani yahshilab ikkita mosol keltirsa).
Shohida

by: Шоира

Fri, 19 May 2006 13:51:19 +0100

Маликахон, мен хам сизга ўхшаб хар қандай улфу анъаналаримизга фикрламасдан “хамма шундай қилар экан мен хам қилишим керак” деб риоя қилавермайман. Аммо мен хам ислом динига мансуб бўлмаган турмуш ўртоғим хам ўғлимизни суннат қилдиришга қарор қилганмиз. Бунга эса бизни тиббий яъни сиз айтгандек медицинага боғлиқ сабаблар урнади. Балки хабарингиз йўқдир, ўтган йили ошкор этилган тадбиқотлар суннат эркакларни СПИД касаллигига йўлиқиш хавфини 65 фойиз камайтиришини кўрсатган. Бу охирги тадқиқот Франция олимлари томонидан ўтказилган эди. Аммо ундан олдин ҳам олиб борилган тадқиқотларда суннат бўлган эркакларнинг СПИД хамда бошқа жинсий йўл орқали тарқалувчи касалликларга камроқ йўлиқишлари исботланиб келган эди. Мана бу сахифада бу хақда ўқишингиз мумкин:
http://news.nationalgeographic.com/news/2005/07/0726_050726_circumcision.html
Демоқчиманки диний қарашларидан қатъий назар (демак мусулмон бўлмаганлар хам) мана шу тиббий сабабларга асосланиб ўғилларини суннат қилаётган танишларимиз кўп.
Шоира

by: Malika

Thu, 18 May 2006 14:42:47 +0100

Agar o’g'lim katta bo’lib “men sunnat qilishni istayman” desa, men albatta, holaganingni qilaver deyman. “nega kichkinaligimda qilmadingiz” desa, “sendan so’ragandik, lekin yig’lading” deyman

O’g'lim katta bo’lib bunday demasa kerak deb o’ylayman. Biz uni islom dini an’analariga oid tarzda tarbiya qilayotganimiz yoq.

Agar katta bo’lib islom yoki boshqa dinni qabul qilaman desa, bu uning shahsiy ishi. Voyaga yetgandan keyin u o’z hayot tarzi borasida istagan qarorga kelishi mumkin.

by: Shohida

Wed, 17 May 2006 22:06:21 +0100

Albatta yozilgan fikrlarizga qushilaman. odamdan suramasdan uni biror joyini kesib tashlashga qushilmayman. Lekin ugliz esini tanigandan keyin bu narsaga qanday qararkin? Balki u ham hamma tengi yoshligida sunnat bulishni hohlasachi. Unda nima deb javob berasiz. Meni eshitishimcha islomda odamni 7 yoshigacha quli halollangan bulishi kerak. Yani sunnat qilingan bulishi kerak. Aytganimday bu faqat meni fikrlarim.
Rakhmat

by: Zuhra

Tue, 16 May 2006 20:25:27 +0100

Erkinoyning ammasi haqidagi hikoyani o’qib bu bechora ayolga rosa achindim. Mamlakatimizda ayollar va bolalarni urish masalasi juda yomon. Ayolga qol k’otarishni erkak kishi normal deb hisoblaydi va qaysi dir bir ma’noda jamiyat ham bunga qarshilik qilish narida tursin, ma’qullaydi. Bu O’zbek yurtining eng katta yaralaridan biridir. Bu jamiyatimizning qanchalik past ketganini korsatadi chunki ojizni faqat pastkash kishi uradi deb bilaman. Mening ham bir qarindoshim yaqinda farsand kordi, homilador paytida eri u bechorani urardi! Afsus, bunday holat O’zbekistonda bir ikki emas balki juda kopdir. Qani, aytinglar, buni qanday o’zgartirib boladi?

Rahmat, Zuhra

by: Shohruh

Tue, 16 May 2006 13:33:00 +0100

Men ham hozirda Ovropada yashayman va Uzbekistonga bormaganimga 3-4 yil bulib qoldi,lekin kelib ketib yurganlardan shuni bilish mumkinki uzbekistonda hayot huddi urish davridagi (erkaklar urishda - farqi Erkakaklar rossiyada) uhshab qolgan. Mardikor ayollaru yosh boshidan uzini sotishga majbur bulganlarga achinaman. Bu hukumat qayoqqa qarab ketyapti uzi?
Rakhmat

by: Erkinoy

Sun, 14 May 2006 19:26:45 +0100

Ovrupada erkaklarni tug’riqhonalarda turmush o’rtoqlariga dalda berish fikriga men to’liq qo’shilaman. Bu holat menimcha erkaklarda ayol kishiga bo’lgan munosibatini o’zgartiradi va ayol kishiga bo’lgan hurmatini, hayratlanish hislatlarini oshiradi. Ahir farzand ko’rishni o’zi bo’lmaydi. Menimcha bu O’zbekistonda mavjud lekin keng tarqalmagan. Men 1992 yilda talabalik paytimda, maktabda o’qigan sinfdoshlaridan biri allaqachon turmushga chiqib ham, farzand ko’rib ham ulgurgandi. O’shanda eshitishimcha uni turmush o’rtog’i u ko’z yorayotgan paytda birga bo’lgan va uning ko’z yorishi qiyinchiliklarini ko’rib eri ham unga qo’shilib birga yig’lagan. Men bu bilan har bir insonning hatti harakati u hoh erkak bo’lsin, hoh ayol bo’lsin uning olgan ta’lim tarbiyasiga, saviyasiga hayot tarziga borib taqaladi demoqchiman. - Erkinoy

by: Zuhra

Mon, 03 Apr 2006 19:00:49 +0100

Eshitishimcha O’zbekistonda ham erkaklarga bola tugilishi paytida ayollari bilan birga bo’lish ruhsat etilgan emish. Bundan bir yil avval singlimning dugonasi farzand kurdi. Uning turmush o’rtogi tugruqhonada ayolining yonida turgan va barcha narsalarga guvoh bo’lgan ekan. Bechora ancha qo’rqib qolgan ko’rinadi. Tugruqhonadan chiqishi bilan “Khudoga shukr, ayol emasman” debdi.
Lekin, togrisini aytsam, men bundan keyin erkaklarimiz tugruqhonaga borib ayollari yonida madad bo’lib turishiga ishonmayman, balki sanoqlisi qilar holos. Afsuski, haligacha erkaklarimizning ko’pi farzand masalasini ayollariga to’la tashlab qoyishadi. Bola tugilayotgan payti ayolining yonida madad berib turish narida tursin, hamilador hotinlariga qo’l kotarish hollari, ming afsuski, haligacha uchraydi.