Уй ичидаги зўравонликMay 19, 2006 8:40 am
Эркакларни хотинларига қўл кўтаришини қандай тўхтатса бўлади?
Erkinoyning ammasi haqidagi hikoyani o’qib bu bechora ayolga rosa achindim. Mamlakatimizda ayollar va bolalarni urish masalasi juda yomon. Ayolga qol k’otarishni erkak kishi normal deb hisoblaydi va qaysi dir bir ma’noda jamiyat ham bunga qarshilik qilish narida tursin, ma’qullaydi. Bu O’zbek yurtining eng katta yaralaridan biridir. Bu jamiyatimizning qanchalik past ketganini korsatadi chunki ojizni faqat pastkash kishi uradi deb bilaman. Mening ham bir qarindoshim yaqinda farsand kordi, homilador paytida eri u bechorani urardi! Afsus, bunday holat O’zbekistonda bir ikki emas balki juda kopdir. Qani, aytinglar, buni qanday o’zgartirib boladi?
Rahmat, Zuhra
Menimcha bu masalalaga yechim topish juda murakkabdir. Erkaklarni ayollarni urishi umaman bu primitif, hayvoniy, nochorlik, ongsizlik, ahmaoqlik, ayel kishiga nisbatan kuchsizligidan dalolat beradigan alomatlardan biridir. Menimcha O’zbekistonda bundan keyin ham bu holatni oldini olish qiyin bo’ladi:
Chunki O’zbekistonda ayniqsa hozirgi paytda kambag’alchilikni, nohaqlikni, ishtimoiy sinflar orasida ayniqsa boy va kambag’al orasida farqni kuchayshi tufayli hayet shavqatsizlashib va vahshiylashmoqda.
Yana boshqa sabab: bizni O’zbekistondagi ko’pchilik oylalarda asosan ota onalar o’z farzandlarini taqdirini o’zlari hal qilishadi. Ular umuman o’zlarini farzndlarini shahsiyatini yo qiz bo’lsin yo o’g'il bo’lsin o’zlari bilmagan holda poymol qiladilar. O’zlarii tanlagan qizni olib berishadi yoki o’zlari yoqtirgan oilaga o’z qizlarini turmushga berishadi. Eng achinarlisi shuki yoshlar bir birini ichki dunyosini, tabiatini, o’zlariga hos hislatlarini yahshi bilmasdan turib turmush qurishga majburdirlar. Bu esa albatta turmushni yahshi bo’lmasligiga sabab bo’ladi. Undan tashqari kelin va kuyov yosh va mustaqil o’z fikrga ega bo’lmaganligi tufayli. Ota-onalarni, uka va singillarni kelin va kuyov munosabatlariga aralishidir.
Qisqasi shuni aytmoqchimanki har qiz yoki yigit qo’lidan kelganicha:
1. Bilim olishishi, kasbga ega bo’lishi
2.Mustaqil bo’lishi, umuman mustaqil fikrga ega bo’lishi
3.Chet tillarni o’rganishi: ingliz, olmon, fransuz, yepon umamn rivojlangan mamlakatlar tilda bemamalol suhbatlasha oladigan bo’lishi.
4.Chet yevropa mamlakatlariga sayohat qilishi va o’qib ishlashi, u yerlardagi odamlar hayotini, mamlakat tizimini, dunyoqarashini o’rganiz lozimdir. Bilmasdan turib shoshilib o’ylamasdan boshqa millatlar va madaniyatlar haqida noto’g'ri fikr chiqarmaslikdir.
Nega buncha aql o’gtayapdi deb hayron bo’lib ajablanmang iltimos.
Bitta qadimda ota bobolarimizdan qolgan o’git bor,
Handakdagi suv bir joyda turib sasib yomon hid chiqarishni boshlagandan keyin uni isiga chiday olmay odamlar o’zini undan olib qochadilar.
Dengizdagi suv esa u har doim harakatda shovullab oqib to’lqinlanib inson qalbiga orom bag’ishlab insonlarni o’ziga jalb qiladi.
Biz ham insonlar huddi shundaymiz agar bir joyda qoqilib, ilojsizlikdan qamalib qolsak shunday bo’lamaiz.
5.Ayniqsa ayellar, yosh bo’lajak kelinchaklar erkak kishiga nisbatan iqtisodiy tarafdan tobe bo’lib qolmaslik kerak. Bunday vaziyatda erkak kishi albatta o’zidan ketib qolishi hech gap emas.
Men shuni eslatib o’tishim kerakki ayellarni urish bu faqat O’zbekistonda emas, balki Yevropa mamlakatlarda ham uchraydi. Yevropada mamlaktlarida turmush o’rtog’i tomonidan ho’rlangan, boradigan joyi yo’q ayollarni qabul qilib olish uchun mahsus markazlar mavjuddir.
_Chin ko’ngildan Erkinoy.
Comment by Erkinoy — May 21, 2006 @ 2:33 pm